Blauwband

De blauwband is een karperachtige zoetwatervis met een opvallende, donkere band die langs zijn gehele flank loopt. Blauwband komt oorspronkelijk uit Oost-Azië en is meegekomen met de invoer van karperachtigen voor viskwekerijen. Tegenwoordig wordt de blauwband beschouwd als een van de meest ‘succesvolle’ invasieve exoten ter wereld. Als vraatzuchtige jager, voedt de blauwband zich met zoöplankton en de larven en eitjes van andere vissoorten. Bovendien kan de soort een parasiet bij zich dragen die dodelijke is voor inheemse vissoorten.

Herkenning

Een opvallend kenmerk van de blauwband (Pseudorasbora parva) is de donkere band die langs zijn hele flank loopt. Vooral bij jonge dieren en vrouwtjes is deze band duidelijk zichtbaar. Blauwbanden hebben een zilverwitte basiskleur met donkergerande schubben. De mannetjes krijgen tijdens de paaitijd een violetkleurige kop en hun lichaam kleurt dan blauwig.

De karperachtige zoetwatervis heeft een relatief lang lijf (maximaal 11 cm) met licht afgeplatte zijkanten en kop. De bek van de blauwband is duidelijk bovenstandig, wat betekent dat de bek naar boven wijst. Zowel de ogen als de schubben zijn relatief groot.

Verspreiding

De blauwband stelt weinig eisen aan zijn leefgebeid. De soort komt zowel voor in stromende als stilstaande wateren, waaronder rivieren, beken, sloten, kanalen, vijvers, meren, plassen en poelen. De hoogste dichtheden bereikt de blauwband in rijk begroeide, ondiepe oeverzones langs rivieren en beken. Via de hoofdstroom bereikt de soort nieuwe leefgebieden. In de stilstaande wateren plant de blauwband zich voort en worden de eitjes afgezet op stenen of waterplanten.

De blauwband heeft een breder dieet dan inheemse vissoorten, heeft een korte generatietijd, produceert veel eieren, vertoont broedzorg en is bestand tegen extreme habitatscondities. Hierdoor kan de blauwband zich vaak eenvoudig vestigen en verder uitbreiden wanneer de soort ergens geïntroduceerd wordt.

Wat te doen bij waarneming?

Proin condimentum neque ac posuere varius. Etiam lobortis erat id leo varius pellentesque. Curabitur sapien augue, dapibus eu odio sed, rhoncus pretium augue. Class aptent taciti sociosqu ad litora torquent per conubia nostra, per inceptos himenaeos. Proin lacinia nulla quis libero maximus fermentum. Fusce eleifend convallis neque, sit amet fringilla dolor lacinia eget. Nulla ante magna, sagittis sed arcu eget, semper vestibulum odio. Nullam vitae aliquam mauris, in faucibus dolor. Etiam ac congue elit. Sed tristique et neque at suscipit. Class aptent taciti sociosqu ad litora torquent per conubia nostra, per inceptos himenaeos. Pellentesque a magna et ex eleifend bibendum. Sed dignissim dui sit amet lacus blandit, ut commodo lacus tempus. Etiam id mattis libero.

Problemen en risico's

Het dieet van de blauwband bestaat voornamelijk uit zoöplankton en kleine kreeftjes. Dit overlapt met het dieet van andere karperachtige soorten, zoals kolblei, blankvoorn en rietvoorn, waardoor voedselconcurrentie ontstaat. Bovendien voedt de blauwband zich ook met larven en eieren van andere vissen wat leidt tot negatieve effecten op deze vissoorten.

Een tweede probleem is dat de blauwband de eencellige parasiet Sphaerothecum destruens bij zich kan dragen. Zelf ondervindt de blauwband geen hinder van de parasiet, maar bij een aantal inheemse vissoorten veroorzaakt deze parasiet ontstekingen van vitale organen en verhoogt daarmee de sterftekans. Daarnaast verlaagt de parasiet ook het voortplantingssucces van een aantal inheemse soorten. Zo beïnvloedt de parasiet indirect de biodiversiteit en het aquatische systeem.